पात्रो
राशिफल
विदेशी विनिमय
सुन / चाँदी
युनिकोड
मौसम
शेयर बजार
सन्चारकर्मी सुर्य राय
नेपालमा शताब्दीयौंदेखि मनाइँदै आएको विजया दशमी, दसैँको मुख्य दिन, आज परम्परागत रौनकसहित मनाइँदैछ । असत्यमाथि सत्य, अन्यायमाथि न्याय र अमानवीयतामाथि मानवताको विजयको प्रतीकका रूपमा यस पर्वलाई विशेष महत्व दिइन्छ ।
दशमीका दिन घर–घरमा टिका र जमरा थाप्ने परम्परा रहिआएको छ । दही, चामल र रातो अबिर मिसाएर तयार गरिने अक्षता निधारमा लगाइन्छ र उमेरअनुसार ठूला–सानाले आशीर्वाद आदान–प्रदान गर्छन् । वैदिक मन्त्रोच्चारणसहित दिइने आशीर्वादमा पुरुषलाई दीर्घायु, बल, ज्ञान र साहसको कामना गरिन्छ भने महिलालाई दुर्गा भवानीको शक्तिसहितको मंगलकामना गरिन्छ ।
यो पर्व केवल हिन्दू धर्मालम्बीमा मात्र सीमित छैन । बौद्ध समुदायका अनुयायीहरूले पनि सेतो टीका लगाएर प्रज्ञा को पूजा गर्दै समान उत्साहसहित मनाउने परम्परा छ । यसले नेपाली समाजमा धार्मिक सहिष्णुता र साझा सांस्कृतिक पहिचानलाई झनै प्रष्ट पारेको छ ।
इतिहासतः विजया दशमीलाई दशहरा पनि भनिन्छ । यस दिनलाई भगवान् रामले दशानन रावणमाथि प्राप्त गरेको विजयसँग जोडिन्छ भने देवी दुर्गाले महिषासुर नामक दानवको वध गरेको दिनका रूपमा पनि स्मरण गरिन्छ । यी दुवै कथाले धर्म, सत्य र मानवताको जय होस् भन्ने सन्देश दिन्छन् ।
यस्तै, आजकै दिन विश्व समुदायले अहिंसा दिवस पनि मनाइरहेको छ । महात्मा गान्धीको जन्मदिनको अवसरमा सन् २००७ देखि संयुक्त राष्ट्र सङ्घले सुरु गरेको यो दिवसले शान्ति, सहिष्णुता र समानताको मार्गलाई आत्मसात् गर्न आह्वान गर्छ ।
देशभर आज बिहानैदेखि घर–घरमा पूजा, आशीर्वाद र टीकाको चहलपहल बढेको छ । सहरदेखि गाउँसम्म, मुलुकका हरेक कुनामा रमाइलो माहोल छ । नयाँ लुगा लगाएका बालबालिकादेखि परिवारसँग टाढा विदेशमा रहेका नेपालीहरू समेत टीका थाप्ने तयारीमा व्यस्त छन् ।
यसरी विजया दशमी केवल पर्व मात्र होइन, अतीत, वर्तमान र भविष्यलाई जोड्ने ऐतिहासिक धरोहर हो, जसले प्रेम, आशीर्वाद, सम्मान र एकताको सूत्रमा सबै नेपालीलाई बाँध्ने काम गर्दछ ।
👉 सुर्या राय
