अमेरिकी शान्ति प्रयास: ट्रम्प–पुटिन–ज़ेलेन्स्की त्रिकोणमा नयाँ कदम

काठमाडौं / विश्व संवाददाता —

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald J. Trump ले हालै सार्वजनिक गरे का २८–बुँदे शान्ति प्रस्तावलाई (peace plan) पुनरावलोकन गरी क्रमिक रूपमा “fine-tuned” (संशोधित) गर्ने घोषणा गरेका छन्। त्यसै अन्तर्गत, ट्रम्पले आफ्ना विशिष्ट दूत Steve Witkoff लाई अर्को हप्ता मस्को पठाउने निर्णय गरेका छन्, जहाँ उनी रूसका राष्ट्रपति Vladimir Putin सँग भेट्नेछन्। त्यही समयमा, अमेरिकी सेनाका सचिव Dan Driscoll युक्रेनी पक्षसङ्ग भेट गर्न कीभ (या अन्य स्थान) जाने बताइएको छ।

यो कदम युद्धविराम र दीर्घकालीन समाधानतर्फ रहेको प्रयासको रूपमा देखिन्छ; तर प्रस्तावका प्रारम्भिक बुँदाहरू — जसमा पूर्वी युक्रेनका केही क्षेत्र रूसलाई हस्तान्तरण गर्ने, युक्रेनको सेना सिमित गर्ने र युक्रेनलाई NATO द्वारा भविष्यमा प्रवेश नगर्न दिने जस्ता शर्तहरू समावेश थिए — ती शर्तहरूका कारण विवादित बनेका थिए।

युक्रेन र युरोपेली देशहरूले ती प्रस्तावका बेला ती शर्तहरू अस्वीकार्य बताएका थिए। त्यसपछि, संयुक्त अमेरिकी–युक्रेनी वार्तापछि, प्रस्तावमा परिवर्तन भै एक पुनरावलोकित ढाँचा तयार पारिएको छ।

ट्रम्पले भनेका छन् कि संशोधन पश्चात “सिर्फ केही बुँदाहरू मात्रै” विवादित रहेका छन् र सम्झौता अब अन्तिम चरणमा पुगेको महसुस हुन्छ।

तर आलोचक र पूर्व अमेरिकी सैन्य/विश्लेषकहरूले भने त्यसलाई “रूस-मैत्री सम्झौता” भनी आरोप लगाउँदै आएका छन्; कारण — प्रारम्भिक मसौदा रूसको जग बसाल्ने खालको देखिएको थियो।

फरक दृष्टिकोणबाट, यस शान्ति पहललाई एक अवसरको रूपमा पनि हेर्ने प्रयास गरिएको छ — युद्ध स्थायी अन्त्य र युक्रेनको पुनर्निर्माणका लागि। तर, धेरै पक्ष चाहन्छन् कि किसी पनि सम्झौता युक्रेनको सार्वभौमिकता, सीमाओंको अविचलता र भविष्यमा सुरक्षा ग्यारेन्टी सुनिश्चित गर्ने कुरा स्पष्ट होस्।

अहिले, जब रूस–युक्रेन संघर्ष अझै जारी छ, र पश्चिमी देशहरू बीच असन्तुष्टि र शंका पनि गहिरो छ, तब यो मध्यस्थता प्रयासले कस्तो परिणाम ल्याउँछ भन्ने कुरा — केवल सम्झौताको रूप र कानूनी–राजनीतिक संरचनाले मात्र तय गर्नेछ।

आगामी हप्ता मस्को र कीभमा हुने भेटवार्ताहरूले, सम्भवतः, भविष्यको दिशा निर्धारित गर्नेछन् — कि युद्ध अन्त्यतिर वाक् अग्रसरता हुनेछ कि पुन: तनाव र लामो प्रतिस्पर्धा।