पात्रो
राशिफल
विदेशी विनिमय
सुन / चाँदी
युनिकोड
मौसम
शेयर बजार
संवाददाता:- प्रशान्त महासागर
जीवन कुनै टाढाको यात्रा होइन, आजको अस्तित्व हो ।
हामी एक दिनमै जन्मिन्छौं, एक दिनमै बाँचिरहेका हुन्छौं र एक दिनमै मर्छौं पनि
यो वाक्य समयको रेखीय धारणालाई भत्काएर वर्तमानको केन्द्रीयतालाई स्थापित गर्ने गम्भीर प्रयास हो । यहाँ ‘एक दिन’ कुनै २४ घण्टाको समय मात्र होइन, यो चेतनाको क्षण हो जहाँ सम्पूर्ण जीवन सिमित छ ।
मानव जीवन प्रायः तीन खण्डमा बाँडिन्छन अतीत, वर्तमान र भविष्य । तर, यथार्थमा अतीत स्मृतिको संग्रह हो र भविष्य सम्भावनाको कल्पना मात्र । यी दुवै समयका आयामहरू वास्तविक अनुभवभन्दा बाहिर छन । अतः, वर्तमान मात्र अनुभूत गर्न सकिने सत्य हो ।
हिजो : स्मृतिको मृगतृष्णा
हिजो बितिसकेको छ । त्यो अब केवल सम्झना मात्र हो । यो शब्दले अतीतप्रति हाम्रो मोहलाई प्रश्न गर्छ । हिजोको सुखदुःख, सफलताअसफलता सबै स्मृतिमा सीमित छन । साहित्यिक रूपमा हेर्दा, हिजोको अर्थ मृगतृष्णाजस्तै हो । देखिन्छ तर समात्न सकिँदैन । अतीतमा बाँधिएको चेतना वर्तमानको सौन्दर्यबाट वञ्चित हुन्छ । त्यसैले, यहाँ एउटा सूक्ष्म सन्देश छ कि स्मरण गर तर बाँधिनु हुँदैन ।
भोलि : कल्पनाको अधूरो कविता
भोलि अझै आएको छैन । त्यो केवल कल्पना हो । भविष्यप्रति हाम्रो आशा र डर दुवै यहींबाट जन्मिन्छ । भोलि वास्तवमा अनलिखित कविता हो जसको पहिलो शब्द पनि लेखिएको छैन । भविष्यको चिन्ताले वर्तमानलाई नष्ट गर्छ । यसले देखाउँछ कि जीवनको सबैभन्दा ठूलो भ्रम ‘भोलि’ हो र सबैभन्दा ठूलो अवसर ‘आज’ हो ।
आज : अस्तित्वको केन्द्रबिन्दु
आज नै हाम्रो वास्तविक जीवन हो । यो वाक्य सम्पूर्ण दर्शनको केन्द्र हो । आज कुनै साधारण दिन होइन यो अस्तित्वको धड्कन हो । साहित्यिक दृष्टिले, ‘आज’ लाई यहाँ समयको केन्द्र, चेतनाको प्रकाश र जीवनको वास्तविक मंचको रूपमा चित्रण गर्नसकिन्छ । आजमै हामी प्रेम गर्छौं, संघर्ष गर्छौं, सिर्जना गर्छौं र अर्थ खोज्छौं । अस्तित्वको सम्पूर्ण नाटक ‘आज’ को रंगमञ्चमै मञ्चन हुन्छ ।
जीवन : यात्रा होइन, अनुभूतिको कला
जीवन कुनै टाढाको यात्रा होइन । यो त आजको क्षणमा बाँच्ने कला हो । यो निष्कर्ष अत्यन्त गहिरो छ । सामान्यतया जीवनलाई गन्तव्यतर्फको यात्रा मानिन्छ, तर यहाँ जीवनलाई क्षणक्षणमा बाँच्ने कलाको रूपमा परिभाषित गरिएको छ ।
यसले संकेत गर्छ कि जीवन ‘कहिले’ होइन, ‘अहिले’ हो । खुशी ‘पछाडि’ होइन, ‘अहिले’ सम्भव छ ।
यी सम्पूर्ण विचारले तीन मुख्य सन्देश दिन्छ :
१. वर्तमान नै एकमात्र सत्य हो ।
२. अतीत र भविष्य मानसिक निर्माण मात्र हुन् ।
३. सुख र अर्थ, वर्तमानमा सचेत भएर बाँच्दा मात्र प्राप्त हुन्छ ।
अन्तमा, समयको अनन्त सागरमा ‘आज’ एउटा यस्तो मोती हो, जसलाई समात्न सकियो भने जीवन अर्थपूर्ण हुन्छ र छुट्यो भने जीवन केवल पश्चाताप र प्रतीक्षाको कथामा सीमित हुन्छ ।
