पात्रो
राशिफल
विदेशी विनिमय
सुन / चाँदी
युनिकोड
मौसम
शेयर बजार
सन्चारकर्मी सुर्य राय
– सूर्या राय, आमा दर्शन न्युज
काठमाडौँ । Pakistan ले United States र Iranबीच बढ्दो तनावका बीच मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्ने संकेत दिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक वृत्तमा पाकिस्तानको यो कदमलाई चासोका साथ हेरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार पाकिस्तानको यो पहल अनपेक्षित जस्तो देखिए पनि यसका पछाडि स्पष्ट रणनीतिक कारणहरू छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump र पाकिस्तानी सेना प्रमुख Asim Munirबीचको निकट सम्बन्धलाई यसको प्रमुख आधार मानिएको छ। ट्रम्पले मुनीरलाई आफ्नो ‘मनपर्ने’ जनरलका रूपमा उल्लेख गर्दै आएका छन्।
इरान र पाकिस्तानबीच झण्डै ९०० किलोमिटर लामो सीमा रहेको छ। सांस्कृतिक, धार्मिक तथा ऐतिहासिक रूपमा पनि यी दुई देशबीच घनिष्ठ सम्बन्ध रहँदै आएको छ, जसले पाकिस्तानलाई संवादको पुल बन्ने अवसर दिएको छ।
पाकिस्तानसँग केही विशेष फाइदाहरू पनि छन्। देशमा हाल कुनै अमेरिकी सैन्य अड्डा छैन भने खाडीका अन्य राष्ट्रहरूजस्तो यो द्वन्द्वमा प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न छैन। साथै, अमेरिका–इरानबीच शान्ति कायम हुनुमा पाकिस्तानको प्रत्यक्ष हित जोडिएको छ।
तर, पाकिस्तान आफैं छिमेकी Afghanistan र Indiaसँगको तनावमा रहेको सन्दर्भमा उसको मध्यस्थताको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न पनि उठेको छ।
यसैबीच, आर्थिक पक्ष पनि पाकिस्तानको प्रमुख चिन्ता बनेको छ। पाकिस्तान आयातित तेलमा निर्भर छ, जसको ठूलो हिस्सा हर्मुज जलसन्धिबाट आउने गर्छ। यदि अमेरिका–इरानबीच द्वन्द्व चर्कियो भने तेलको मूल्य आकस्मिक रूपमा बढ्न सक्ने र त्यसले पाकिस्तानको कमजोर अर्थतन्त्रलाई थप दबाबमा पार्ने आँकलन गरिएको छ।
पाकिस्तानका लागि अर्को चुनौती Saudi Arabiaसँगको रक्षा सहकार्य पनि हो। साउदी अरेबिया युद्धमा तानिए पाकिस्तानले सैन्य सहयोग गर्नुपर्ने सम्भावना रहन्छ। यसले देशको आन्तरिक तथा क्षेत्रीय सुरक्षा सन्तुलनमा असर पार्न सक्छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार पाकिस्तानको यो पहल “उच्च जोखिम, उच्च प्रतिफल”को अवस्थामा रहेको छ। यदि मध्यस्थता सफल भयो भने पाकिस्तानको अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक साख उल्लेखनीय रूपमा बढ्नेछ। असफल भए पनि उसले शान्तिका लागि प्रयास गरेको सन्देश विश्वसामु पुग्नेछ।
हाल पाकिस्तान “बहु–सन्तुलन” नीति अन्तर्गत एकातिर अमेरिका, अर्कोतिर इरान तथा अन्य क्षेत्रीय शक्तिसँग सम्बन्ध सन्तुलन गर्ने प्रयासमा रहेको देखिन्छ। तर दशकौँदेखिको अविश्वास र जटिलताबीच अमेरिका–इरान सम्बन्ध सुधार्नु भने पाकिस्तानका लागि सहज भने देखिँदैन।
